Restauratie van de wandschilderingen in de Sint-Vituskerk

Locatie: Sint-Vituskerk · Type werk: restauratie van historische wandschilderingen · Opdrachtgever: parochie / kerkbestuur · Materialen: KEIM Design-Lasur (lazurende minerale verf)

Wat ooit verborgen lag, straalt weer

Soms krijg je een opdracht waarvan je weet: dit is bijzonder. De restauratie van de wandschilderingen in de Sint-Vituskerk was zo’n project. Wat ooit eeuwenlang verborgen lag onder lagen kalk, mocht ik weer tot leven brengen. Schilderingen die generaties lang aan het oog onttrokken waren, kwamen onder mijn handen langzaam weer tevoorschijn, en dat is een gevoel dat moeilijk te beschrijven is.

Het is werk waarbij je beseft dat je niet zomaar staat te schilderen. Je werkt aan iets dat ouder is dan jij, dan je opa, dan zijn opa. En het moet straks weer generaties mee. Dat besef stuurt elke keuze die je maakt.

Het belang van zorgvuldig kleuronderzoek

Voordat ik ook maar één kwast aanraakte, ben ik begonnen met onderzoek. Welke kleuren waren oorspronkelijk gebruikt? Welke pigmenten? Welke nuances zijn door de tijd veranderd, en welke zijn nog origineel? Voor deze restauratie vond ik mijn inspiratie in de glas-in-loodramen van de kerk, de kleuren daarvan sloten verrassend goed aan bij wat ik in de schilderingen aantrof. Op basis daarvan heb ik een kleurenkaart samengesteld die de basis vormde voor het hele project.

“Het was voor mij belangrijk dat de schilderingen niet overgeschilderd zouden worden, maar écht gerestaureerd. Je moet de geschiedenis kunnen blijven zien.”

Dat uitgangspunt heeft alles bepaald. Waar mogelijk heb ik bestaande verflagen behouden en alleen bijgewerkt waar het echt nodig was. Alleen het gouden vlak is volledig opnieuw aangebracht, dat was technisch niet meer bij te werken. Voor de rest geldt: de tijd mag je in dit werk blijven zien.

Werken met KEIM Design-Lasur

Voor de afwerking heb ik gekozen voor KEIM Design-Lasur, een minerale lazuurverf. Het mooie van dit product is dat het lazurend werkt, dus transparantie en diepte opbouwt, maar tegelijk mat blijft. Daardoor ogen de schilderingen authentiek, niet té nieuw. Voor een monumentale kerk is dat precies wat je wilt: het werk moet er thuishoren, niet schreeuwen om aandacht.

De gebruikte kleuren waren KEIM Design-Lasur 9008, 9006, 9019, 1001 (goud), AV 231, AV 122 en wit. Een palet dat strak past bij wat de kerk oorspronkelijk moet hebben uitgestraald.

Een persoonlijke noot

Dit project was voor mij om nog een andere reden bijzonder. Ik heb het mogen afmaken ter nagedachtenis aan Lolle Schakel uit Friesland. Lolle heeft door de jaren heen veel betekend voor de Vituskerk. Hij is ooit aan dit project begonnen, en het voelde bijzonder om zijn werk te mogen voortzetten en tot voltooiing te brengen. In dit vak werk je nooit helemaal alleen, je staat altijd in een lijn van vakmensen die voor je kwamen, en dat besef heb ik tijdens dit project op een heel directe manier gevoeld.

Mijn dank gaat uit naar Maarten van Aken, koster van de Sint-Vituskerk en opdrachtgever van dit project, voor het vertrouwen en de fijne samenwerking.

Wat dit project zegt over ons werk

Restauraties als deze zijn waar mijn hart ligt. Het samenspel van onderzoek, vakmanschap, geduld en respect voor de geschiedenis, dat is waar restauratieschilderen om draait. Geen project is hetzelfde, en juist die variatie maakt het werk zo boeiend. Of het nu gaat om een verborgen wandschildering in een eeuwenoude kerk, een verguld kerkorgel of een gerestaureerde plafondschildering: elke opdracht vraagt om dezelfde aandacht en dezelfde toewijding.

Heeft u zelf een monumentaal project waar u over na zit te denken? Een kerk, een rijksmonument of een ander bijzonder pand met schilderingen die aandacht vragen? Ik kom graag eens langs om mee te kijken en vrijblijvend te bespreken wat er mogelijk is. Neem hiervoor contact met ons op.

Een tevreden klant aan het woord:

“De restauratie en conservering van de muurschilderingen in de Vitus is een prachtig project geworden dankzij de grote inzet en passie van Lolle en vervolgens, na zijn overlijden in 2022, door jouw geweldige vakkennis en gevoel voor wat reeds door Lolle was gedaan en naar welk eindresultaat zou moeten worden gestreefd. Na 60 jaar onder de witte muurverf te hebben geschuild zijn de engelen nu weer prachtig te zien rond het hoogaltaar van de Vituskerk.

Het is nu ongeveer een jaar geleden dat wij elkaar voor het eerst hebben ontmoet in de Vituskerk en gesproken hebben

over de muurschilderingen van de engelen. Toen de naam Lolle Schakel werd genoemd viel het kwartje omdat wij beide bekend zijn met het boek “Hoge Vlucht” het verhaal van Yde Schakel waardoor we ons kunnen verplaatsen in de filosofie en werkwijze van Lolle. Jij bleek Lolle Schakel uit Parrega ook al persoonlijk uit eerdere samenwerking met restauratiewerk te kennen.

Het was toen voor mij al duidelijk dat we met Gertie Vink de juiste vakman hadden gevonden die de muurschilderingen weer in schitterende staat aan de Vitus zou kunnen teruggeven. Daarin ben je meer dan honderd procent geslaagd !

Bedankt voor de prettige samenwerking in dit mooie project. We gaan er nu van genieten, morgenochtend zal pastoor Dresmé in zijn preek tijdens de Hoogmis in bijbelse context aandacht geven aan de gerestaureerde muurschilderingen van de Engelen en het Scheppingsverhaal. Direct na de mis kunnen de kerkgangers de schilderingen van nabij komen bekijken zoals dat ook op open monumentendag mogelijk zal zijn.”